Διερεύνηση Υπογονιμότητας: ολοκληρωμένη αξιολόγηση του ζευγαριού
Η διερεύνηση υπογονιμότητας περιλαμβάνει το σύνολο των εξετάσεων που αξιολογούν τη γονιμοποιητική ικανότητα του ζευγαριού και βοηθούν στον εντοπισμό των παραγόντων που δυσκολεύουν τη σύλληψη.
Δεν αφορά μόνο τη γυναίκα. Σε ένα σωστό διαγνωστικό πλάνο ελέγχεται τόσο ο γυναικείος όσο και ο ανδρικός παράγοντας, ώστε να υπάρχει πλήρης εικόνα και να αποφεύγονται καθυστερήσεις.
Στόχος είναι να αξιολογηθούν η ωορρηξία, οι ορμόνες, η μήτρα, οι σάλπιγγες και το σπέρμα, ώστε να σχεδιαστεί η κατάλληλη και εξατομικευμένη αντιμετώπιση.
Πότε ξεκινά η διερεύνηση
Συνήθως η διερεύνηση ξεκινά όταν δεν έχει επιτευχθεί εγκυμοσύνη μετά από έναν χρόνο τακτικών επαφών χωρίς αντισύλληψη.
Σε γυναίκες άνω των 35 ετών, ο έλεγχος συστήνεται νωρίτερα, περίπου μετά από 6 μήνες προσπαθειών. Αν υπάρχουν γνωστοί παράγοντες κινδύνου, μπορεί να ξεκινήσει ακόμη πιο άμεσα.
Ακανόνιστος κύκλος, ενδομητρίωση, ιστορικό χειρουργείων πυέλου, αποβολές ή γνωστό πρόβλημα σπέρματος είναι λόγοι για πιο γρήγορη αξιολόγηση.
Ιστορικό και αρχική αξιολόγηση
Η διαδικασία ξεκινά με αναλυτικό ιστορικό και των δύο συντρόφων. Αξιολογούνται η διάρκεια των προσπαθειών, η συχνότητα επαφών, ο κύκλος, προηγούμενες εγκυμοσύνες και πιθανές λοιμώξεις.
Στη γυναίκα εξετάζονται στοιχεία όπως η ωορρηξία, η περίοδος, ο πόνος, η ενδομητρίωση, οι πολυκυστικές ωοθήκες ή προηγούμενες επεμβάσεις στη μήτρα και στις ωοθήκες.
Στον άνδρα λαμβάνεται ιστορικό για παθήσεις, επεμβάσεις, λοιμώξεις, φάρμακα και παράγοντες τρόπου ζωής που μπορεί να επηρεάζουν την ποιότητα του σπέρματος.
Ορμονικός έλεγχος και ωορρηξία
Ο ορμονικός έλεγχος βοηθά στην αξιολόγηση της ωοθηκικής λειτουργίας, της ωορρηξίας και της ωοθηκικής εφεδρείας.
Ανάλογα με τον κύκλο και το ιστορικό, μπορεί να ζητηθούν εξετάσεις όπως FSH, LH, οιστραδιόλη, AMH, TSH και προλακτίνη.
Η σωστή χρονική στιγμή των εξετάσεων είναι σημαντική, ώστε τα αποτελέσματα να δίνουν πραγματικά χρήσιμη πληροφορία για τη γονιμότητα.
Υπερηχογράφημα μήτρας και ωοθηκών
Ο διακολπικός υπέρηχος αποτελεί βασικό μέρος της διερεύνησης, καθώς δίνει πληροφορίες για τη μήτρα, το ενδομήτριο και τις ωοθήκες.
Μπορεί να εντοπίσει ευρήματα όπως ινομυώματα, πολύποδες, κύστες, ενδομητριώματα ή εικόνα πολυκυστικών ωοθηκών.
Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιείται και για παρακολούθηση ωορρηξίας ή για αξιολόγηση της ανταπόκρισης των ωοθηκών σε θεραπευτικά πρωτόκολλα.
Έλεγχος σαλπίγγων και κοιλότητας μήτρας
Η βατότητα των σαλπίγγων είναι σημαντική για τη φυσική σύλληψη, καθώς εκεί γίνεται η συνάντηση ωαρίου και σπερματοζωαρίου.
Ο έλεγχος μπορεί να γίνει με ειδικές απεικονιστικές εξετάσεις, όπως υστεροσαλπιγγογραφία ή άλλες τεχνικές που αξιολογούν τη μήτρα και τις σάλπιγγες.
Όταν υπάρχουν υποψίες για πολύποδες, συμφύσεις ή ινομυώματα που παραμορφώνουν την κοιλότητα, μπορεί να χρειαστεί πιο εξειδικευμένη διερεύνηση.
Σπερμοδιάγραμμα και ανδρικός παράγοντας
Το σπερμοδιάγραμμα είναι βασική εξέταση, γιατί αξιολογεί τον αριθμό, την κινητικότητα και τη μορφολογία των σπερματοζωαρίων.
Ο ανδρικός παράγοντας μπορεί να συμμετέχει σημαντικά στη δυσκολία σύλληψης, γι’ αυτό ο έλεγχος του σπέρματος πρέπει να γίνεται νωρίς.
Ανάλογα με τα αποτελέσματα, μπορεί να χρειαστεί επανάληψη του σπερμοδιαγράμματος ή περαιτέρω ανδρολογικός έλεγχος.
Εξατομικευμένο πλάνο μετά τη διερεύνηση
Μετά την ολοκλήρωση της διερεύνησης, τα αποτελέσματα αξιολογούνται συνολικά και όχι μεμονωμένα.
Σε ορισμένα ζευγάρια μπορεί να αρκεί η παρακολούθηση ωορρηξίας ή η διόρθωση ενός συγκεκριμένου προβλήματος. Σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί σπερματέγχυση ή εξωσωματική γονιμοποίηση.
Το ζητούμενο είναι ένα σαφές και πρακτικό πλάνο, χωρίς άσκοπες καθυστερήσεις και χωρίς εξετάσεις που δεν προσφέρουν ουσιαστική πληροφορία.
της Γερμανικής Εταιρείας Μαιευτικής και Γυναικολογίας
