Ενδομητρίωση
Η ενδομητρίωση είναι μία από τις πιο συχνές καλοήθεις γυναικολογικές παθήσεις και εμφανίζεται κυρίως σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας.
Πρόκειται για μια κατάσταση κατά την οποία ιστός παρόμοιος με το ενδομήτριο, δηλαδή τον ιστό που φυσιολογικά καλύπτει το εσωτερικό της μήτρας, αναπτύσσεται έξω από αυτήν.
Οι εστίες ενδομητρίωσης μπορεί να εντοπιστούν σε διάφορα σημεία της πυέλου, όπως στις ωοθήκες, στις σάλπιγγες, στους συνδέσμους της μήτρας, στην επιφάνεια του περιτοναίου, αλλά και πιο σπάνια σε γειτονικά όργανα.
Παρότι πρόκειται για καλοήθη πάθηση, η ενδομητρίωση μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα ζωής της γυναίκας, να προκαλέσει έντονο πόνο και σε ορισμένες περιπτώσεις να σχετίζεται με δυσκολία σύλληψης.
Τι είναι η ενδομητρίωση;
Στην ενδομητρίωση, ο ιστός που μοιάζει με το ενδομήτριο ανταποκρίνεται στις ορμονικές μεταβολές του κύκλου, όπως συμβαίνει και με το φυσιολογικό ενδομήτριο μέσα στη μήτρα.
Η διαφορά είναι ότι ο ιστός αυτός βρίσκεται εκτός μήτρας και δεν μπορεί να αποβληθεί φυσιολογικά με την περίοδο. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε τοπική φλεγμονή, δημιουργία εστιών, συμφύσεων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, κύστεων στις ωοθήκες, γνωστών ως ενδομητριώματα.
Με την πάροδο του χρόνου, η νόσος μπορεί να επεκταθεί και να προκαλέσει πιο έντονα συμπτώματα, ειδικά όταν δεν παρακολουθείται ή δεν αντιμετωπίζεται κατάλληλα.
Πού μπορεί να εμφανιστεί η ενδομητρίωση;
Η ενδομητρίωση εντοπίζεται συχνότερα στην περιοχή της πυέλου. Μπορεί να αφορά τις ωοθήκες, τις σάλπιγγες, το περιτόναιο, τους συνδέσμους που στηρίζουν τη μήτρα ή την περιοχή πίσω από τη μήτρα.
Σε πιο σύνθετες περιπτώσεις, μπορεί να επηρεάσει την ουροδόχο κύστη, το έντερο ή άλλες γειτονικές ανατομικές δομές.
Η εντόπιση και η έκταση της νόσου δεν συμβαδίζουν πάντα με την ένταση των συμπτωμάτων. Μια γυναίκα μπορεί να έχει λίγες εστίες και έντονο πόνο, ενώ άλλη μπορεί να έχει πιο εκτεταμένη νόσο με ήπια συμπτώματα.
Ποια είναι τα αίτια της ενδομητρίωσης;
Τα ακριβή αίτια της ενδομητρίωσης δεν είναι πλήρως γνωστά. Έχουν διατυπωθεί διάφορες θεωρίες, όμως καμία δεν εξηγεί απόλυτα όλους τους μηχανισμούς εμφάνισης της νόσου.
Φαίνεται ότι στην ανάπτυξή της μπορεί να συμβάλλουν κληρονομικοί, ορμονικοί, ανοσολογικοί, περιβαλλοντικοί και διατροφικοί παράγοντες.
Ο κίνδυνος εμφάνισης ενδομητρίωσης είναι μεγαλύτερος σε γυναίκες που έχουν οικογενειακό ιστορικό της νόσου, έντονο πόνο στην περίοδο, σύντομο κύκλο, μεγάλη διάρκεια εμμήνου ρύσεως ή προβλήματα υπογονιμότητας.
Συμπτώματα ενδομητρίωσης
Η ενδομητρίωση μπορεί να εκδηλωθεί με διαφορετικό τρόπο από γυναίκα σε γυναίκα. Για τον λόγο αυτό συχνά χαρακτηρίζεται ως πάθηση με πολύπλευρη και μερικές φορές παραπλανητική εικόνα.
Το πιο συχνό σύμπτωμα είναι ο πόνος. Ο πόνος μπορεί να εμφανίζεται πριν ή κατά τη διάρκεια της περιόδου, κατά τη σεξουαλική επαφή, κατά την ούρηση ή την αφόδευση, ή ακόμη και ως χρόνιος πόνος χαμηλά στην κοιλιά και στη λεκάνη.
Σε ορισμένες γυναίκες, ο πόνος είναι τόσο έντονος που επηρεάζει την καθημερινότητα, την εργασία, τη σεξουαλική ζωή και τη συνολική ποιότητα ζωής.
Ενδομητρίωση και περίοδος
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα της ενδομητρίωσης είναι η έντονη δυσμηνόρροια, δηλαδή ο πόνος στην περίοδο.
Ο πόνος μπορεί να ξεκινά λίγες ημέρες πριν από την αιμορραγία και να επιδεινώνεται όσο πλησιάζει ή εξελίσσεται η περίοδος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα κοινά παυσίπονα ή αντιφλεγμονώδη δεν προσφέρουν επαρκή ανακούφιση.
Η έντονη περίοδος δεν πρέπει να θεωρείται πάντα φυσιολογική, ειδικά όταν επηρεάζει τη λειτουργικότητα της γυναίκας ή επιδεινώνεται με την πάροδο του χρόνου.
Ενδομητρίωση και σεξουαλική επαφή
Η ενδομητρίωση μπορεί να προκαλέσει πόνο κατά τη διάρκεια ή μετά τη σεξουαλική επαφή. Ο πόνος αυτός συνήθως εντοπίζεται βαθύτερα στην πύελο και διαφέρει από την απλή ενόχληση κατά τη διείσδυση.
Το σύμπτωμα αυτό μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τη σεξουαλική ζωή της γυναίκας και συχνά αποτελεί λόγο για γυναικολογική διερεύνηση.
Ενδομητρίωση και υπογονιμότητα
Η ενδομητρίωση μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να επηρεάσει τη γονιμότητα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε γυναίκα με ενδομητρίωση θα δυσκολευτεί να μείνει έγκυος.
Η νόσος μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή, συμφύσεις ή αλλοίωση της φυσιολογικής ανατομίας της πυέλου, επηρεάζοντας τη λειτουργία των ωοθηκών και των σαλπίγγων. Για τον λόγο αυτό, σε γυναίκες που προσπαθούν να συλλάβουν, η διερεύνηση πρέπει να γίνεται εξατομικευμένα.
Θεραπεία ενδομητρίωσης
Η αντιμετώπιση της ενδομητρίωσης εξαρτάται από την ηλικία της γυναίκας, την ένταση των συμπτωμάτων, την έκταση της νόσου και την επιθυμία για εγκυμοσύνη.
Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του πόνου και στον έλεγχο των συμπτωμάτων, χωρίς όμως να αφαιρεί τις εστίες της νόσου. Σε περιπτώσεις πιο έντονης ή εκτεταμένης ενδομητρίωσης, μπορεί να χρειαστεί χειρουργική αντιμετώπιση.
Λαπαροσκόπηση και ενδομητρίωση
Η λαπαροσκόπηση αποτελεί τη βασική χειρουργική μέθοδο για την αντιμετώπιση της ενδομητρίωσης. Μέσω μικρών τομών και με τη βοήθεια κάμερας υψηλής ευκρίνειας, ο γιατρός μπορεί να εντοπίσει και να αφαιρέσει τις εστίες της νόσου με ακρίβεια.
Η επέμβαση στοχεύει στη μείωση του πόνου, στη βελτίωση της ανατομίας της πυέλου και, σε ορισμένες περιπτώσεις, στην υποστήριξη της γονιμότητας. Η εμπειρία του χειρουργού είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η ενδομητρίωση μπορεί να εντοπίζεται κοντά σε ευαίσθητες ανατομικές δομές.
της Γερμανικής Εταιρείας Μαιευτικής και Γυναικολογίας
